Пишува: Александар Наумоски, член на Извршниот одбор на СДСМ

Си имаме премиер кој наместо да обединува, ладно и лесно си етикетира. Функцијата претседател на Владата не е само административна или политичка позиција. Таа носи длабока симболичка, морална и општествена одговорност. Премиерот, по дефиниција и по духот на демократијата, треба да биде фигура која обединува, гради мостови и претставува државен авторитет за сите граѓани — без оглед на нивната партиска, етничка или идеолошка припадност.

За жал, политичкиот дискурс што го наметнува Христијан Мицкоски од позиција на премиер испраќа сосема поинаква порака.

Вокабулар кој го деградира јавниот простор. Употребата на зборови како „талог“, „мекотели“, „предавници“ или „дно на општеството“ за политичките противници и неистомислениците го преминува прагот на вообичаената политичка дебата. Ова не е само прашање на личен стил или остар темперамент, туку системска реторичка стратегија за дехуманизација и омаловажување на секој што мисли поинаку.

Кога ваквиот речник станува секојдневие во настапите на шефот на Владата, тој испраќа директен сигнал до целото општество:

• Јавниот простор се токсифицира: Наместо аргументи, соочување на идеи и програма, дискурсот се сведува на навреди и лично дискредитирање.

• Се подгреваат поделбите: Граѓаните се делат на „наши“ и „предавници“, со што дополнително се разјадува веќе кревкото ткиво на македонското општество.

• Се намалува институционалниот соодветен пример: Кога првиот човек на Владата користи квалификации кои не прилегаат ниту на ниско ниво на партиска трибина, тој го спречува воспоставувањето на каква било култура на дијалог.

Сеприсутност, обвинител и судија во едно. Покрај реторичкиот пристап, уште позагрижувачки е начинот на кој се манифестира владеењето. Наместо да ги почитува принципите на поделба на власта и автономијата на судството и правосудството во целост, премиерот сè почесто влегува во улога на универзален арбитер.

Тој јавно суди кој е виновен, кој треба да биде процесуиран и кој каков статус заслужува во општеството. Кога одлуките и ставовите за кривични постапки се темелат на лични перцепции, чувства и политичка пресметка, институциите на системот се сведуваат на обични извршители на волјата на еден човек. Ваквиот пристап директно ја подрива правната држава и ја руши довербата во независноста на судството и обвинителството.

Позната матрица: Автократскиот модел на управување

Паралелата со автократските модели на владеење во регионот, пред сè со стилот на Александар Вучиќ во Србија, станува сè поочигледна. Станува збор за иста политичка матрица која се заснова врз неколку клучни столбови:

1. Централизација на моќта: Премиерот да биде запрашан и вмешан во секоја сфера — од микроменаџмент на локални прашања до правосудство и медиуми.

2. Константна перцепција на вонредна состојба: Посочување надворешни и внатрешни „непријатели“ и „предавници“ за да се одржи постојана мобилизација на сопственото гласачко тело.

3. Елиминација на критичката мисла: Секој критичар, новинар или политички противник брзо се етикетира за да се намали вредноста на неговиот аргумент пред јавноста.

Државништвото бара различен пристап. Вистинското државништво не се мери според тоа колку гласно и со какви квалификации ќе се сруши политичкиот противник, туку според способноста да се води државата во мирни и стабилни води, со почитување на сите нејзини граѓани.

Премиерот мора да биде свесен дека веќе не е само лидер на една партија што води изборна кампања, туку премиер на сите граѓани — и на оние што гласале за него, и на оние што се против него. Додека агресивниот вокабулар и институционалниот притисок носат краткорочни партиски поени, тие долгорочно ја осиромашуваат демократијата и ја оддалечуваат државата од европските стандарди за управување.

Ваквата агресивна реторика и обидот за дежурен обвинител во сите сфери не се ништо друго освен манифестација на немоќ пред нереализираните ветувања-од враќањето на името и поништувањето на договорот со Бугарија, па сè до соочувањето со празната државна каса. Наместо да понуди реални резултати и државничко лидерство, Мицкоски и клакерите околу него се обидуваат со дежурни виновници и поделби да ја прикрие сопствената неспособност да ги испорача дадените ветувања.

Напомена: Поимот „Клакери“ и организираните аплаузи (клака) се појавуваат уште во Древниот Рим. Наемните гледачи биле плаќани вештачки да предизвикуваат одушевување, дури и римските владетели, како императорот Нерон, користеле војници и ангажирана толпа за јавно да ги фалат нивните настапи